CJP પ્રોટેસ્ટમાં AIથી થઈ રહી છે ચહેરાઓની ઓળખ

દિલ્હીના જંતર-મંતર પર ચાલી રહેલા વિદ્યાર્થીઓના વિરોધ પ્રદર્શન વચ્ચે હવે AI આધારિત   Facial Recognition Systemને લઈ ને એક નવી વાત સામે આવી છે.   સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ રહેલા કેટલાક વીડિયોમાં એવો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે પ્રદર્શનના સ્થળે તૈનાત દિલ્હી પોલીસની સર્વેલન્સ ગાડીઓમાં એક એવી સિસ્ટમનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે, જે કેમેરામાં દેખાતા લોકોની ઓળખ કરીને તેમની વિગતો સ્ક્રીન પર બતાવી દે છે. આ વીડિયો સામે આવ્યા બાદ લોકો સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે કે શું આ સિસ્ટમ Aadhaar ડેટાબેઝ સાથે જોડાયેલી છે? જોકે, હાલમાં એવો કોઈ સત્તાવાર પુરાવો કે પુષ્ટિ સામે આવી નથી.

વાયરલ વીડિયોનું સત્ય :

વાયરલ વીડિયોમાં એક મોબાઈલ સર્વેલન્સ વાહન દેખાય છે, જેમાં 360-ડીગ્રી કેમેરાથી મળતું લાઈવ CCTV ફૂટેજ જોઈ શકાય છે. સ્ક્રીન પર કેટલાક લોકોના ફોટા, નામ અને અન્ય માહિતી પણ દેખાય છે. પરંતુ, વીડિયોમાં ક્યાંય પણ Aadhaarનો ઉલ્લેખ નથી અને દિલ્હી પોલીસે પણ એવું નથી કહ્યું કે આ સિસ્ટમ Aadhaar ડેટાબેઝ સાથે લિંક છે.

ઈન્ડિયન એક્સપ્રેસ (Indian Express)ના રિપોર્ટ મુજબ, દિલ્હી પોલીસે જંતર-મંતર પાસે બે સર્વેલન્સ વાહનો તૈનાત કર્યા છે:

પ્રથમ વાહન: વિસ્તારમાં લાગેલા CCTV કેમેરામાંથી લાઈવ વિડીયો ફીડ એકઠી કરે છે.
 બીજું વાહન: AI ની મદદથી આ ફૂટેજનું એનાલિસિસ કરે છે. તેમાં દેખાતા ચહેરાઓને પોલીસ પાસે રહેલા ગુનાહિત રેકોર્ડના ડેટાબેઝ સાથે સરખાવવામાં આવે છે.

પોલીસ અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, આ ટેક્નોલોજીનો હેતુ દરેક પ્રદર્શનકારીની ઓળખ કરવાનો નથી. તેનો ઉપયોગ માત્ર એ જાણવા માટે થાય છે કે ભીડમાં કોઈ વોન્ટેડ કે ગુનાહિત ઈતિહાસ ધરાવતી વ્યક્તિ હાજર છે કે નહીં.

 'ઈક્ષણા' (Ikshana) સર્વેલન્સ સિસ્ટમ :

ચહેરો ઓળખવાની આ સિસ્ટમ 'Ikshana' નામના સર્વેલન્સ વાહનનો એક ભાગ છે, જેને દિલ્હી પોલીસે 2023ના G20 સમિટ પહેલા પોતાની સર્વેલન્સ સિસ્ટમમાં સામેલ કરી હતી.

મુખ્ય સવાલ :

સોશિયલ મીડિયા પર સૌથી મોટો સવાલ એ જ ઉઠી રહ્યો છે કે જો આ સિસ્ટમ Aadhaarનો ઉપયોગ નથી કરી રહી, તો સ્ક્રીન પર દેખાતી વ્યક્તિગત માહિતી આખરે કયા ડેટાબેઝમાંથી આવી રહી છે?

હાલમાં આ અંગે દિલ્હી પોલીસે જાહેર રૂપે કોઈ વિગતો શેર કરી નથી. તેમજ વાયરલ વીડિયો પણ એવા દાવાની પુષ્ટિ કરતા નથી કે Aadhaar રેકોર્ડનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે.