57 પ્રકાશ - વર્ષ દૂર આવેલા GJ 504b ના વાતાવરણમાં પાણી , મિથેન અને અમોનિયા મળ્યા

જેમ્સ વેબ સ્પેસ ટેલિસ્કોપ ( JWST ) એ અવકાશમાં આવેલા સૌથી ઠંડા એક્સોપ્લેનેટ જેવા પદાર્થ GJ 504b વિશે મહત્વપૂર્ણ માહિતી મેળવી છે . આ પદાર્થ પૃથ્વીથી લગભગ 57 પ્રકાશ વર્ષ દૂર સૂર્ય જેવા એક તારાની પરિક્રમા કરે છે . તેના ગુલાબી કલરને કારણે તેને ' ગુલાબી ગ્રહ ' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે . વૈજ્ઞાનિકો હજુ સુધી નક્કી કરી શક્યા નથી કે તે એક વિશાળ ગ્રહ છે કે પછી એક નિષ્ફ્ળ તારો જેને બ્રાઉન દ્વાર્ફ પણ કહેવાય છે .

JWST  એ માત્ર બે કલાકના અવલોકનમાં GJ 504b ના વાતાવરણનું વિગતવાર સ્પેક્ટ્રમ તૈયાર કર્યું . પહેલા જમીન પરના ટેલિસ્કોપ આ કામ કરવામાં સફળ રહ્યા નહોતા , કારણ કે જે તે તારાના તેજ પ્રકાશને કારણે આ પદાર્થનો વિશ્લેષણ કરવું મુશ્કેલ હતો . JWST ના NIRSpec સાધનની મદદથી વૈજ્ઞાનિકોએ તેના વાતાવરણમાં  પાણીની વરાળ , કાર્બન ડાયોકસાઇડ , મિથેન અને એમોનિયા જેવી ગેસની ઉપસ્થિતિ શોધી નાખી .

સંશોધન દરમિયાન વૈજ્ઞાનિકોએ અલગ - અલગ પ્રકારના વાદળોના મોડલનું પરીક્ષણ કર્યું . અંતે જાણવા મળ્યું કે GJ 504b ના વાતાવરણમાં ખરા વાદળો  સૌથી વધુ બંધબેસે છે . આ વાદળો વાતાવરણમાંથી મળતા કેટલાક સંકેતોને નબળા બનાવે છે . અભ્યાસ મુજબ આ પદાર્થોની ઉમર લગભગ 2.5 થી 4 અબજ વર્ષ હોઈ શકે છે , જેના કારણે તેનું તાપમાન લગભગ 550 ડિગ્રી ફોરનહાઈટ જેટલું ઓછું હોવાનું માનવામાં આવે છે .

જોકે JWST એ તેના વાતાવરણ વિશે ઘણી મહત્વપૂર્ણ માહિતી આપી છે , તેમ છતાં GJ 504b નું સાચું વર્ગીકરણ હજુ પણ વૈજ્ઞાનિકો માટે મુશ્કેલ છે . સંશોધકોનું માનવું છે કે આ અભ્યાસનો નવો તરીકો ભવિષ્યમાં આવા અન્ય ઠંડા અને થોડા ઓછા દેખાતા અવકાશીય પદાર્થો તેમજ ગુરુ જેવા ગ્રહોના વાતાવરણને વધુ સારી રીતે સમજવામાં મદદરૂપ બનશે .