પૃથ્વી પર પડતા પહેલા Swift Observatoryને નવી કશા આપશે NASA

નાસા ( NASA ) ટૂંક સમયમાં એક અનોખું અવકાશ મિશન હાથ ધરવા જઈ રહ્યું છે , જે અત્યાર સુધીના સૌથી અલગ પ્રકારના સ્પેસ રેસ્ક્યૂ નિશનોમાં સામેલ થશે . આ મિશનનો મુખ્ય હેતુ લગભગ 22 વર્ષ જૂના સ્પેસ ટેલિસ્કોપ " Swift Observatory " ને પૃથ્વી તરફ ધીમે ધીમે સરકી રહેલી તેની કક્ષમાંથી બચાવવાનો છે . જો સમયસર કાર્યવાહી નહીં કરવામાં આવે તો આ ટેલિસ્કોપ પૃથ્વીના વાયુમંડળ પ્રવેશ્યા બાદ બળી જશે અને તેનું વૈજ્ઞાનિક કાર્ય હમેશા માટે સમાપ્ત થશે .

નાસા એ Swift Observatory ને વર્ષ 2004માં અવકાશમાં મોકલ્યું હતું . આ ટેલિસ્કોપનું મુખ્ય કાર્ય બ્રહ્માંડમાં થતા શક્તિશાળી વિસ્ફોટો , ખાસ કરીને ગામા - રે બર્સ્ટ જેવી ઘટનાઓનું નિરીક્ષણ કરવાનું છે . તે એક્સ - રે  અને અલ્ટ્રાવાયોલેટ કિરણોની  મદદથી મહત્વપૂર્ણ માહિતી અને ઇમેજ એકઠી કરીને વૈજ્ઞાનિકોને મોકલે છે . છેલ્લા બે દાયકાથી વધુ સમય દમિયાં Swift એ બ્રહ્માંડના અનેક રહસ્યો ઉકેલવામાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું છે અને અનેક સંશોધનો માટે ઉપયોગી માહિતી પૂરી પાડી છે .

હવે આ ટેલિસ્કોપ પોતાની કક્ષામાંથી ધીમે ધીમે નીચે સરકી રહ્યો છે . પૃથ્વીની નીચલી કક્ષામાં રહેલા ઉપગ્રહો અને અવકાશયાનો પર વાયુમંડળના હળવા ખેંચાણની અસર સતત રહેતી હોવાથી સમય જતા તેમની ઊંચાઈ ઘટતી જાય છે . નાસાના જણાવ્યા અનુસાર તાજેતરમાં વધેલી સૂર્યની પ્રવુતિના કારણે Swift Observatory અપેક્ષા કરતાં વધુ ઝડપથી નીચે આવી રહ્યું છે . જો તેને સમયસર નવી કક્ષા ન અપાય તો તે અંતે વાયુમંડળમાં પ્રવેશીને સંપૂર્ણપણે નષ્ટ થઈ જશે  .

આ પડકારોનો સામનો કરવા માટે નાસાએ ખાનગી સ્ટાર્ટઅપ કંપની " Katalyst Space Technologies ની મદદ લીધી છે . બંને વચ્ચે અંદાજે 30 મિલિયન અમેરિકન ડોલરનો કરાર થયો છે . કંપનીએ એક વર્ષથી પણ ઓછા સમયમાં " LINK " નામનું રોબોટિક રેસ્ક્યૂ સ્પેસક્રાફ્ટ તૈયાર કર્યું છે , જે Swift Observatory સુધી પહોંચીને તેને વધુ સુરક્ષિત કક્ષામાં ધકેલવાનો પ્રયાસ કરશે .

જો આ મિશન સફળ રહેશે તો અવકાશ ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખત કોઈ જૂના સ્પેસ ટેલીસ્કોપને પૃથ્વી પર પડતા અટકાવીને તેનું આયુષ્ય વધારવામાં આવશે . આ મિશન ભવિષ્યમાં અન્ય જૂના ઉપગ્રહો અને વૈજ્ઞાનિક અવકાશયાનોને બચાવવા માટે પણ નવી દિશા સાબિત થઈ શકે છે .