પ્રાચીન બ્લેક હોલના વિસ્ફોટથી મળ્યું રહસ્યમય " ભૂત કણ " , વૈજ્ઞાનિકોમાં ચકચાર

ફેબ્રુઆરી 2023 દરમિયાન ભૂમધ્ય સમુદ્રની તળિયે સ્થાપિત એક અદ્યતન ડિટેક્ટરમાં એક અતિ રહસ્યમય સબએટોમિક " ભૂત કણ " એટલે કે ન્યુટ્રોનો નોંધાયું  હતું . આ ન્યુટ્રિનોમાં એટલી પ્રચંડ ઊર્જા હતી કે તેણે વૈજ્ઞાનિકોની હાલની સમજણને પડકાર આપી દીધો હતો . તેની ઊર્જા વિશ્વના સૌથી શક્તિશાળી કણ પ્રવેગક , લાર્જ હેડ્રોન કોલાઈડર (LHC ) દ્રારા ઉત્પન્ન થનારા કણોથી આશરે 1,00,000 ગણી વધુ હોવાનું અનુમાન છે . અત્યાર સુધી જાણીતી કોઈ પણ કોસ્મિક પ્રક્રિયા આવી અતિશય ઊર્જા ઉત્પન્ન  કરી શકે તેવી નથી , જેના કારણે આ શોધે વૈજ્ઞાનિકોમાં ભારે ઉત્સુકતા જગાવી છે .

મેસેચ્યુસેટ્સ એમહર્સ્ટ યુનિવર્સિટીના ભૌતિકશાસ્ત્રીઓ દ્રારા કરવામાં આવેલા તાજેતરના સંશોધન મુજબ , આ રહસ્યમય ન્યુટ્રિનો કદાચ પ્રાચીન સમયના એક વિશેષ પ્રકારના  બ્લેક હોલને " પ્રિમોર્ડિયલ બ્લેક હોલ " (PBH ) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે , જે બ્રહ્માંડની રચનાના શરૂઆતના ક્ષણોમાં બન્યા હોવાનું માનવામાં  આવે છે . સામાન્ય રીતે , બ્લેક હોલ મોટા તારાઓના સંકોચનથી બને છે , જયારે PBH આકારમાં નાના અને વજનમાં હળવા હોય છે .

અભ્યાસ સૂચવે છે કે આવા બ્લેક હોલ સમય સાથે "હોકિંગ  કિરણોત્સર્ગ " દ્રારા પોતાનું દળ ગુમાવતા જાય છે . જેમ જેમ તેમનું દળ ઓછું થાય છે , તેમ તેમ તેમનું તાપમાન અને  કણો ઉત્સર્જિત કરવાની ક્ષમતા વધી જાય છે . અંતે , આ પ્રક્રિયા એક ભયંકર વિસ્ફોટમાં પરિણામે છે , જેમાંથી અત્યંત ઊર્જાવાળા ન્યુટ્રિનો  જેવા કણો બહાર નીકળી શકે છે .

પરંતુ  આ શોધ સાથે એક  પ્રશ્ન પણ જોડાયેલો હતો . આઇસક્યુબ નામના બીજા મોટા ન્યુટ્રિનો ડિટેક્ટરે અત્યાર સુધી આવા ઊંચી ઊર્જાવાળા કણો નોંધ્યા નથી . આને સમજાવવા માટે વૈજ્ઞાનિકોએ " ડાર્ક ચાર્જ " નામની કલ્પના રજૂ કરી છે . તેમના મતે , કેટલાક બ્લેક હોલમાં ડાર્ક ઇલેક્ટ્રોન સાથે સંકળાયેલું એક વિશેષ  ચાર્જ હોઈ શકે છે , જે નીચી ઊર્જાના કણોને બહાર નીકળતા અટકાવે છે પરંતુ અત્યંત ઊંચી ઉર્જાવાળા કણોને બહાર આવવા દે છે .

આ રીતે , KM3NeT  ડિટેક્ટર દ્રારા નોંધાયેલ આ અદભુત ઘટના બ્રહ્માંડના રહસ્યોને સમજવામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું બની શકે છે અને ભવિષ્યમાં ભૌતિકશાસ્ત્રના નવા દ્રાર ખોલી શકે છે .