મધરાત્રિની એલર્ટ બાદ CBS પર બ્રેક ? NDMA એ ચેતવણી સેવા રોકી

ભારત સરકારે તાજેતરમાં શરૂ કરેલી સેલ બ્રોડકાસ્ટ સિસ્ટમ ( CBS ) ને હાલ પૂરતી સ્થગિત કરી છે . આ સિસ્ટમનો મુખ્ય હેતુ કુદરતી આફતો , ભારે વરસાદ , પૂર , ભૂકંપ , ચક્રવાત અને અન્ય કટોકટીની પરિસ્થિતિઓ દરમિયાન લોકોને તાત્કાલિક ચેતવણીઓ પહોંચાડવાનો હતો . જોકે , લોન્ચ થવાના લગભગ  એક મહિના બાદ જ તેને આગામી સૂચના સુધી બંધ રાખવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે .

રાષ્ટ્રીય આપત્તિ વ્યવસ્થાપન સત્તામંડળ (NDMA ) દ્રારા 12 જૂને જાહેર કરાયેલા આદેશમાં જણાવાયું હતું કે કેટલાક મુદ્દાઓ અંગે અધિકારીઓએ ચિંતાઓ વ્યક્ત કરી હતી , જેના કારણે સેલ બ્રોડકાસ્ટ સેવાને અસ્થાયી રીતે સ્થગિત કરવામાં આવી રહી છે . જોકે , આ મુદ્દાઓનું ચોક્કસ સ્વરૂપ કે તેના પાછળના કારણો વિશે  કોઈ સત્તાવાર માહિતી આપવામાં આવી નથી .

આ દરમિયાન , " ધ હિન્દુ " ના એક અહેવાલમાં જણાવેલી માહિતી મુજબ આ વાતનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે મધ્યરાત્રિ દરમિયાન મોકલાયેલી આપત્તિ ચેતવણી વડા પ્રધાનના મોબાઈલ નંબર પર પણ પહોંચી હતી . જોકે આ દાવાની કોઈ સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ નથી . નવા અહેવાલો મુજબ હરિયાણા અને ઉત્તર પ્રદેશમાં આપત્તિ વ્યવસ્થાપન વિભાગોએ 12 જુનની રાત્રે ચેતવણીઓ મોકલી હતી , જેના કારણે ઘણા લોકોના મોબાઈલ ફોન સાયલન્ટ મોડમાં હોવા છતાં જોરદાર અવાજ સાથે વાગી ઊઠ્યા  હતા .

સેલ બ્રોડકાસ્ટ સિસ્ટમ એવી ટેક્નોલોજી છે , જે ચોક્કસ વિસ્તારમાં સક્રિય રહેલા તમામ મોબાઈલ યુઝર્સને એકસાથે ચેતવણી મોકલી શકે છે . ચેતવણી મળતાં જ ફોનની સ્ક્રીન પર પોપ-અપ મેસેજ દેખાય છે અને સાથે જ ઊંચા અવાજની એલર્ટ ટન પણ સંભળાય છે . કેટલાક આધુનિક ડિવાઈસોમાં આ મેસેજને અવાજ દ્રારા પણ વાંચી અને સંભળાવવામાં આવે છે , જેથી લોકોને માહિતી મળી શકે .

ભારત સરકારે મે 2026માં દેશભરમાં આ સેવા શરૂ કરી હતી . તેને દેશના આપત્તિ ચેતવણી અને કટોકટીના સમયે વધુ મજબૂત બનાવવા માટે મહત્વપૂર્ણ પગલાં તરીકે જોવામાં આવી હતી . SMS ની સરખામણીએ CBS ઇન્ટરનેટ પર આધાર રાખતી નથી અને નેટવર્ક પર ભાર વધ્યો હોય ત્યારે પણ અસરકારક રીતે કામ કરી શકે છે . 

ટેલિકોમ્યુનિકેશન મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર , આ ટેક્નોલોજી અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં લાખો લોકોને લગભગ વાસ્તવિક સમયમાં ચેતવણીઓ પહોંચાડવામાં સક્ષમ છે .